Yeşilova Höyüğü İzmir'in Bornova ilçesinde, Karacaoğlan Mahallesi sınırları içerisinde kalmaktadır. İzmir kent merkezine 10 km, Bornova ilçe merkezine ise 4 km uzaklıktadır. 8500 yıllık bir tarihe sahip olan höyük, şehrin tarihini Neolitik Çağ’a kadar götürmektedir. Daha sonra Güneydoğu Avrupa kökenli olduğu tahmin edilen bir topluluk, Yeşilova ve 800 metre ilerisindeki Yassıtepe’ye yerleşmiştir. Kalkolitik Çağ olarak adlandırılan, Neolitik Çağ ile Tunç Çağı arasındaki bu 3000 yıllık dönem, Yassıtepe Höyüğü’nde ve Yeşilova Höyüğü’nün üst katmanlarında tespit edilmiştir.



2003 yılında, Bornova Ovası’nın ortasında, sonradan otoyol kavşağının yapılacağı arazide, İzmir tarihini değiştirecek bir keşfe imza atılmıştır. Arazide yapılan hafriyat çalışmaları sırasında buradan alınan toprak Buca’da bir parka dökülür. Parka dökülen toprakta taş alet ve çanak çömlek parçalarının olduğunu gören duyarlı bir İzmirli (emekli resim öğretmeni Ali Beke Özkan) yetkililere haber verir. Müzenin topladığı çanak çömlek parçalarında yapılan ilk inceleme, şaşırtıcı bir sonuç bir ortaya koyar. Parçalar Neolitik Çağ’ı işaret etmektedir. Toprağın alındığı alanda yapılan yüzey araştırması da bu bulguları destekleyince İzmir tarihinin giriş sayfaları yeniden yazılmaya başlanır.

Yeşilova Höyüğü’nün keşfinden önce İzmir’in kuruluş tarihinin günümüzden 5000 yıl önceye kadar geri gittiği düşünülüyordu. Neolitik Çağ'a tarihlenen bu höyüğün keşfiyle birlikte kentin kuruluş tarihi 3500 yıl daha geriye gitmiş, İzmir’i kesintisiz olarak yaşanan dünyanın en eski şehirlerinden biri yapmıştır. Bugün kalın bir alüvyon tabakası altında kalmış olan yerleşim, 70,000 m2'den fazla bir alanı kaplamaktadır. Kendi içerisinde 3 alt evreye bölünmüş olan Neolitik Çağ tabakası içerisinde üst üste 10 mimari katman tespit edilmiştir. Bu katmanlar arasında bulunan çamur-kil tabakaları yerleşimin sık sık sel ve taşkınlarla mücadele ettiğini, tahribat yaşayan yerleşimlerini tekrar kurduklarını göstermektedir. Neolitik Çağ’ın sonlarına doğru gelişen yerleşim Yassıtepe Höyüğü’ne doğru genişlemiştir. MÖ 5800-5700 yılları arasında yaşanan büyük bir sel Neolitik yerleşimin sonunu getirmiştir.

Yeşilova Höyük is located in the Bornova district of İzmir, within the borders of Karacaoğlan District. It is 10 km from Izmir city center and 4 km from Bornova district center. The mound, which has a history of 8500 years, takes the history of the city back to the Neolithic Age. A community of presumably Southeast European origin settled in Yeşilova and Yassıtepe where is 800 meters away. This 3000-year period between the Neolithic Age and the Bronze Age, called the Chalcolithic Age, was identified in the Yassıtepe Mound and the upper layers of the Yeşilova Höyük.



In 2003, in the middle of the Bornova Plain, on the land where a highway will be built later, a discovery was made that would change the history of İzmir. The soil taken from here during the excavation works in the field is poured into a park in Buca. A sensitive Izmirian (retired art teacher Ali Beke Özkan), who saw that there were stone tools and pottery pieces in the soil spilled into the park, informed the authorities. The first examination of the pottery collected by the museum reveals a surprising result. The pieces are dated to the Neolithic Age. When the survey conducted in the area where the soil was taken supports these findings, the entrance pages of İzmir history are started to be rewritten.

Before the discovery of Yeşilova Höyük, it was thought that the foundation date of İzmir goes back to 5000 years ago. With the discovery of this mound, which dates back to the Neolithic Age, the city's foundation date went back 3500 years, making İzmir one of the oldest cities in the world that was inhabited without interruption. The settlement, which is now under a thick layer of alluvium, covers an area of more than 70,000 m2 from the excavations so far. Within the Neolithic Age layer, which was divided into 3 sub-phases, 10 architectural layers were identified on top of each other. The mud-clay layers between these layers show that the settlement frequently struggled with floods and overflows and re-established settlements that suffered destruction. The settlement, which developed towards the end of the Neolithic Age, expanded towards Yassıtepe Höyük. A great flood between 5800-5700 BC brought the end of the Neolithic settlement.